ऊर्जा खबर
काठमाडौँ । रसुवा जिल्ला हुँदै बग्ने भोटेकोसी नदीमा तिब्बती भूमिबाट आएको भीषण बाढीका कारण रसुवा र नुवाकोटमा निर्माण सम्पन्न भई सञ्चालनरत तथा निर्माणाधीन जलविद्युत् तथा सोलार आयोजनामा ठूलो क्षति पुगेको छ ।
नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका अनुसार बाढीका कारण ४३१.१ मेगावाटका १२ आयोजनाबाट हुने विद्युत् उत्पादन पूर्णरूपमा बन्द भएको छ भने ४७० मेगावाटका १५ आयोजनामा गम्भीर क्षति पुगेको छ । साथै, धादिङ, गोरखा र चितवनका विद्युत् प्रसारण तथा वितरणका विभिन्न संरचनामा ठूलो क्षति पुगेको छ ।
बाढीपछि विभिन्न जलविद्युत् केन्द्र, जलविद्युत् आयोजना तथा विद्युत् संरचनामा कार्यरत १९६ कर्मचारी÷कामदार सम्पर्कविहीन छन् । प्राधिकरणले सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरी प्रभावितको उद्धार तथा राहतका लागि भरमग्दुर प्रयास भइरहेको जनाएको छ ।
१२ विद्युत् केन्द्र बन्द, ४३१.१ मेगावाट प्रणालीबाहिर
प्राधिकरण तथा यसका सहायक कम्पनी र निजी प्रवर्द्धकबाट सञ्चालित १२ विद्युत् केन्द्र बन्द हुँदा प्रणालीबाट कुल ४३१.१ मेगावाट विद्युत् बिच्छेद भएको छ ।
बन्द भएका उत्पादन केन्द्रहरू रसुवागढी १११ मेगावाट, सालासुंगी (सान्जेन) ७८ मेगावाट, माथिल्लो सान्जेन १४.८ मेगावाट, सान्जेन ४२.५ मेगावाट, चिलिमे २२ मेगावाट, लाङटाङ खोला २० मेगावाट, माथिल्लो त्रिशूली–३ ए ६० मेगावाट, माथिल्लो मैलुङ १४.५ मेगावाट, मैलुङ ५ मेगावाट, त्रिशूली २४ मेगावाट, देवीघाट १४ मेगावाट र प्राधिकरणको सोलार आयोजना २५ मेगावाट छन् ।
यसैगरी, सोही नदी बेसिनमा प्राधिकरणका सहायक कम्पनी तथा निजी प्रवर्द्धकबाट निर्माणाधीन ४७० मेगावाट क्षमताका १५ आयोजनामा क्षति पुगेको प्रारम्भिक विवरण प्राप्त भएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
बाढीका कारण रसुवा जिल्लामा विद्युत् आपूर्ति पूर्णतः अवरुद्ध भएको छ । नुवाकोट, धादिङ र गोरखा जिल्लामा भने आंशिकरूपमा विद्युत् अवरुद्ध रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
धादिङको जहरे ३३ केभी सबस्टेसनमा करिब ५ फिट लेदो जमेकाले डोजर प्रयोग गरी सफाइ कार्य जारी राखिएको छ । विभिन्न स्थानमा ११ केभीका पोल तथा ट्रान्सफर्मरमा समेत क्षति पुगेको छ ।
प्रसारण प्रणालीमा क्षति
बाढीले त्रिशूलीस्थित २२० केभी ३ बी हब सबस्टेसनमा पूर्णरूपमा क्षति पुगेको छ । चिलिमे २२० केभी हब टावर अवरुद्ध भएका कारण बन्द भएको छ । यस्तै, समुद्रटार–त्रिशूली १३२ केभी प्रसारण लाइन अवरुद्ध भएको छ । चिलिमे–त्रिशूली ६६ केभी प्रसारण लाइन, चिलिमे हब–त्रिशूली ३ बी हब–मातातीर्थ २२० केभी प्रसारण लाइन र त्रिशूली–बालाजु ६६ केभी प्रसारण लाइनसमेत अवरुद्ध छन् । केही प्रसारण लाइनका टावरमा समेत समस्या देखिएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
वैकल्पिक उपायबाट सञ्चालन गर्न सकिने स्थानबाट आंशिक क्षेत्रमा विद्युत् प्रणाली सञ्चालन गर्ने प्रयास पनि भइरहेको छ । यसै क्रममा सिन्धुपाल्चोकतर्फ समुद्रटार क्षेत्रमा प्रणाली चालु भई चौघोडा सबस्टेसन सञ्चालन गर्ने प्रयास जारी गरिएको छ ।
गुजुरीदेखि गल्छीसम्मका क्षेत्रमा धादिङबेँसी सबस्टेसनमार्फत विद्युत् आपूर्ति सुचारु गर्ने प्रयास भइरहेको छ । सम्भव भएका क्षेत्रमा पेट्रोलिङ गर्दै मर्मत गरी लाइन सुचारु गर्ने कामसमेत भइरहेको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
विद्युत् प्रणालीलाई सुचारु राख्न ग्रिड सञ्चालन विभाग, विद्युत् प्रणाली सञ्चालन विभाग र सम्बन्धित वितरण केन्द्रलाई आवश्यक निर्देशन दिइएको छ । ती कार्यालयहरू विद्युत् प्रणाली सुचारु गराउन सक्रियरूपमा काम गरिरहेका छन् ।
प्राधिकरणले सम्बन्धित सबै कर्मचारी तथा सर्वसाधारणलाई स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय र प्राधिकरणबाट जारी निर्देशन पालना गर्न, आधिकारिक सूचनामा मात्र विश्वास गर्न तथा आपत्कालीन अवस्थामा नजिकको सुरक्षा निकाय वा सम्बन्धित कार्यालयमा तत्काल जानकारी गराउन पुनः अनुरोध गरेको छ ।
उद्धार र विद्युत् सुचारु गर्ने प्रयास
बाढीपछि प्राधिकरणका तर्फबाट कार्यकारी निर्देशकसहितको टोलीले प्रभावित क्षेत्रको अनुगमन गरी फर्किएको छ । जोखिममा रहेका कर्मचारी तथा सर्वसाधारणलाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण तथा उद्धार गर्न अर्को टोली स्थानीय क्षेत्रमा सक्रिय रहेको छ ।
सम्पर्कविहीन कर्मचारी तथा कामदारसँग सम्पर्क स्थापित गर्ने प्रयास जारी रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ । यसका लागि स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय, स्थानीय तह, स्वास्थ्य संस्था तथा सम्बन्धित सरोकारवाला निकायसँग समन्वय गरी सम्पर्कविहीन कर्मचारी तथा कार्यक्षेत्रमा रहेकाको विवरण संकलन गर्ने, खोजी तथा उद्धार गर्ने काम भइरहेको छ ।
