भारतीय सरकारले ऊर्जा क्षेत्रको महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य हासिल गर्दै देशलाई विकसित राष्ट्रको स्तरमा पुर्याउने प्रयास स्वरूप सन् २०४७ सम्म आफ्नो नवीकरणीय ऊर्जाको उत्पादन क्षमता २००० गिगावाट पुर्याउने भएको छ ।
पछिल्लो समय विश्व अर्थतन्त्र र राजनीतिमा तातो बहसको विषय बनेको छ– बढ्दो वैश्विक तापमान र यसले निम्त्याएको जलवायु परिवर्तन । दिनानुदिन बढ्दै गरेको विश्वव्यापी तापक्रमले निम्ताउने मौसमी बदलाव एवम् प्रकृतिक स्रोत साधन र तिनको चक्रमाथिको प्राभावले समग्र मानवीय जीवनका क्रियाकलाप माथि नै प्रत्यक्ष र परोक्ष असर गर्दै आएको छ ।
आधुनिक ऊर्जाको अभावमा मानिसले मानवोचित जीवनयापन गर्न असम्भव प्रायः छ । ऊर्जा मूल्य परिवारको आयस्रोतले धान्न र बेहोर्न नसक्ने अवस्था आउनु ऊर्जा गरिबीको मुख्य सूचक हो । ऊर्जा गरिबीले मानिसको जीवनमा चौतर्फी नकारात्मक प्रभाव पार्छ । यो भन्नाले आधुनकि ऊर्जामा पहुँच हुँदै नभएको वा पहुँच भएर पनि उपभोक्ताले ऊर्जाको मूल्य भुक्तानी गर्न वा ऊर्जा खरिद गर्न नसकेको अवस्था हो । समाज र व्यक्तिका न्यूनतम आवश्यकता परिपूर्ति गर्न आधुनिक ऊर्जामा नियमित र भरपर्दो पहुँच आवश्यक हुन्छ ।
नेपालको विद्युत् क्षेत्रमा झन्डै ५० वर्ष पुरानो नाम हो– लिटमस इन्डस्ट्रिज लिमिटेड । लिटमस केबल नामबाट चिनिँदै आएको यो कम्पनीले नेपालमै पहिलो पटक ‘४०० केभी एसिएसआर मुज कन्डक्टर’ उत्पादन गरी नेपाल–भारत सीमापार प्रसारण लाइनका लागि आपूर्ति गर्ने ठेक्का प्राप्त गरेको छ । भारतीय कम्पनी सतलज जलविद्युत् निगमको लगानीमा सङ्खुव...
२०८२ चैत २समय आजजस्तो थिएन । काठमाडौँ उपत्यकाभित्र हरेक बस्तीका चिम्नीबाट धुवाँ उडेको प्रस्ट देखिन्थ्यो । घरहरू औँलामै गन्न सकिन्थे । आपसी भाइचारा थियो । साह्रोगाह्रोमा छिमेकीको साथ हुन्थ्यो । टोलटोलमा आत्मीय भाव पाइन्थ्यो । एकर्थमा काठमाडौँको काँठमात्र होइन, मध्यसहर भनिने ठाउँले समेत सुदूर ग्रामीण समाजको हरक दिन्थ्यो । यही परिवेशमा जन्मे-हुर्केर दशैंको स्वा...
२०८३ असोज २९काठमाडौँ । एक इन्जिनियरले देशमा दीगो भौतिक पूर्वाधार विकासको खाका कोर्न सक्छ । त्यसलाई कार्यान्वयन गर्दै समग्र देशलाई नै समृद्धितर्फ अगाडि बढाउन सक्छ । एउटा सामान्य आवसगृहदेखि काठमाडौँबीचमा ठडिइरहेको धरहरा होस्, चाहे माथिल्लो तामाकोसी (४५६ मेगावाट) जलविद्युत् आयोजनाको जस्तो जटिल भौतिक संरचना नै किन नहोस्, इन्जिनियरको ज्ञानसीप झिकिदिने हो भने यस्ता संरचनाको कल्पना पनि गर्न सकिँदैन । अतः देश विकासको नेतृत्व नै इन्जिनियरको ज्ञानसीप, प्रतिभा र क्ष...