ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले गत २६ गते एक प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्यो, जसमा जलविद्युत् क्षेत्रमा नयाँ कानुन निर्माण, संशोधनदेखि प्रसारण लाइन विकास गर्दा सम्बन्धित जग्गाधनीलाई 'जग्गा भाडा' दिनेसम्मका विषय समेटिएका छन् । 'जलविद्युत् आयोजनासम्बन्धी अनुमतिपत्रहरूको वर्तमान अवस्था, प्रगति तथा प्रभावकारिताको समीक्षा गर्न गठित उच्चस्तरीय समिति'ले पेश गरेको २३ बुँदे सुझावसहितको प्रतिवेदनले प्रवर्द्धकहरूलाई सहजीकरण गर्ने भन्दा निरुत्साहित गर्ने टिप्पणी हुन थालेको छ ।
नेपाल प्राकृतिक स्रोत, विशेषगरी जलस्रोतको धनी राष्ट्र हो । पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालको जलविद्युत् क्षेत्रले अभूतपूर्व प्रगति हासिल गरेको छ । देशमा उत्पादित विद्युत्ले आन्तरिक मागलाई पूरा गरेर छिमेकी मुलुकहरूमा निर्यात हुने चरणसम्म पुग्नु राष्ट्रिय अर्थतन्त्र, औद्योगिक विस्तार तथा ऊर्जा सुरक्षाका लागि एउटा ऐतिहासिक कोशेढुङ्गा हो ।
दशकौँदेखि नेपालमा ऊर्जा विकासमा हुने लगानी मूलतः जडित क्षमता अर्थात् मेगावाट थप्नुमा मात्र केन्द्रित देखियो । हाल विद्युत्को उत्पादन जडित क्षमता ४ हजार २ सय मेगावाट नाघिसकेको छ, जुन दैनिक उच्च मागको करिब दुई गुणा हो । हजारौँ मेगावाटका आयोजना निर्माणाधीन छन् ।
नेपालको विद्युत् क्षेत्रमा झन्डै ५० वर्ष पुरानो नाम हो– लिटमस इन्डस्ट्रिज लिमिटेड । लिटमस केबल नामबाट चिनिँदै आएको यो कम्पनीले नेपालमै पहिलो पटक ‘४०० केभी एसिएसआर मुज कन्डक्टर’ उत्पादन गरी नेपाल–भारत सीमापार प्रसारण लाइनका लागि आपूर्ति गर्ने ठेक्का प्राप्त गरेको छ । भारतीय कम्पनी सतलज जलविद्युत् निगमको लगानीमा सङ्खुव...
२०८२ चैत २काठमाडौँ । नेपालको जलविद्युत् विकासको यात्रामा गैर-आवासीय नेपाली (एनआरएन) द्वरा प्रवर्द्धित २८.१ मेगावाटको अपर काबेली जलविद्युत् आयोजनाले एउटा ऐतिहासिक फड्को मारेको छ । ताप्लेजुङ जिल्लामा निर्माण भइरहेको यो एनआरएनको पूर्ण लगानी, नेतृत्व र व्यवस्थापनमा निर्माणाधीन पहिलो ठूलो आयोजना हो । मुख्य सुरुङ खन्ने कार्य सफलतापूर्वक सम्पन्न भई 'ब्र...
२०८३ जेठ २६काठमाडौँ । एक इन्जिनियरले देशमा दीगो भौतिक पूर्वाधार विकासको खाका कोर्न सक्छ । त्यसलाई कार्यान्वयन गर्दै समग्र देशलाई नै समृद्धितर्फ अगाडि बढाउन सक्छ । एउटा सामान्य आवसगृहदेखि काठमाडौँबीचमा ठडिइरहेको धरहरा होस्, चाहे माथिल्लो तामाकोसी (४५६ मेगावाट) जलविद्युत् आयोजनाको जस्तो जटिल भौतिक संरचना नै किन नहोस्, इन्जिनियरको ज्ञानसीप झिकिदिने हो भने यस्ता संरचनाको कल्पना पनि गर्न सकिँदैन ।