नेपालको जलविद्युत् विकास इतिहासमा हालै एउटा नयाँ अध्याय थपिएको छ । स्वदेशी बैंक तथा वित्तीय संस्थाको नेतृत्वमा ४४० मेगावाटको तिला-१ र ४२० मेगावाटको तिला-२ जलविद्युत् आयोजनामा झण्डै १ खर्ब (९७ अर्ब १० करोड) रुपैयाँ बराबरको ऋण लगानी सम्झौता सम्पन्न भएको छ ।
नेपाल आयल निगम परम्परागत ऊर्जा आपूर्तिको मूल जिम्मेवारी बोकेको सरकारको ऐतिहासिक संस्था हो, जसले देशको समग्र अर्थतन्त्र हाँक्ने मुख्य वित्तीय इन्जिनको रूपमा काम गरिरहेको छ । वित्तीय रूपमा यसको विशालता हेर्दा निगमले वर्षमा लगभग ३ खर्ब रूपैयाँभन्दा बढीको पेट्रोलियम पदार्थको कारोबार गर्दछ । साथै, विभिन्न कर तथा महसुलमार्फत वर्षमा १ खर्ब रूपैयाँभन्दा बढी राजस्व सरकारी कोषमा बुझाएर नेपाल सरकारको मुख्य आर्थिक मेरुदण्डको रूपमा उभिएको छ ।
सन् २०२३ मा संयुक्त राष्ट्रसंघले जलवायु परिवर्तनलाई मानव सभ्यताको सबैभन्दा ठूलो चुनौती भनेर फेरि सम्झायो । त्यसपछि संसारभरका देशहरू कोइला, पेट्रोलियमजस्ता जीवाश्म इन्धन छोडेर सूर्य, पानी, हावाजस्ता सफा ऊर्जातर्फ दौडिरहेका छन् ।
नेपालको विद्युत् क्षेत्रमा झन्डै ५० वर्ष पुरानो नाम हो– लिटमस इन्डस्ट्रिज लिमिटेड । लिटमस केबल नामबाट चिनिँदै आएको यो कम्पनीले नेपालमै पहिलो पटक ‘४०० केभी एसिएसआर मुज कन्डक्टर’ उत्पादन गरी नेपाल–भारत सीमापार प्रसारण लाइनका लागि आपूर्ति गर्ने ठेक्का प्राप्त गरेको छ । भारतीय कम्पनी सतलज जलविद्युत् निगमको लगानीमा सङ्खुव...
२०८२ चैत २काठमाडौं । नेपाली जलविद्युत् क्षेत्रमा लगानीको आकार बढ्दै जाँदा आयोजनाको नेतृत्वमा महिलाको उपस्थिति कमजोर देखिन्छ । यही रिक्तताबीच एउटी महिला जलविद्युत् उद्यमीको नेतृत्वमा झण्डै ७०० मेगावाट क्षमताका आयोजना अघि बढिरहेका छन् । उनी हुन्– सुसन कर्माचार्य । कर्माचार्यको नेतृत्व, लगानी र संलग्नतामा अहिले करिब ६८७.७९ मेगावाट क्षमताका आयोजना निर्म...
२०८३ भदौ २काठमाडौँ । एक इन्जिनियरले देशमा दीगो भौतिक पूर्वाधार विकासको खाका कोर्न सक्छ । त्यसलाई कार्यान्वयन गर्दै समग्र देशलाई नै समृद्धितर्फ अगाडि बढाउन सक्छ । एउटा सामान्य आवसगृहदेखि काठमाडौँबीचमा ठडिइरहेको धरहरा होस्, चाहे माथिल्लो तामाकोसी (४५६ मेगावाट) जलविद्युत् आयोजनाको जस्तो जटिल भौतिक संरचना नै किन नहोस्, इन्जिनियरको ज्ञानसीप झिकिदिने हो भने यस्ता संरचनाको कल्पना पनि गर्न सकिँदैन । अतः देश विकासको नेतृत्व नै इन्जिनियरको ज्ञानसीप, प्रतिभा र क्ष...